Người bệnh da mạn tính có nên tiêm phòng? Zona, cúm và những lưu ý

Mùa cúm đang đến gần, và nhiều anh chị đang sống chung với bệnh da kéo dài như vảy nến hay lupus ban đỏ băn khoăn: mình đang dùng thuốc điều trị lâu năm, vậy có nên tiêm phòng không, và tiêm loại nào? Câu hỏi này vừa được nhắc nhiều hơn khi Bệnh viện Da liễu Trung ương đưa phòng tiêm chủng vào hoạt động. Bài viết giải thích vì sao cần được tư vấn và nên chuẩn bị gì trước khi tiêm.

Bệnh viện Da liễu Trung ương mở phòng tiêm chủng

Theo Báo Sài Gòn Giải Phóng, sáng 20/10/2026, Bệnh viện Da liễu Trung ương chính thức đưa phòng tiêm chủng vào hoạt động, nhằm kết hợp điều trị chuyên khoa với dự phòng bệnh. Người bệnh có thể được tư vấn, đánh giá nguy cơ và tiêm ngay tại bệnh viện. PGS.TS Lê Hữu Doanh, Giám đốc bệnh viện, nhấn mạnh rằng điều trị cần đi đôi với dự phòng.

Vì sao người bệnh da mạn tính cần quan tâm đến tiêm phòng?

Nhiều bệnh da kéo dài phải điều trị lâu dài bằng thuốc ức chế miễn dịch, và nhiễm trùng có thể dễ xảy ra hơn ở những người này. Báo Sài Gòn Giải Phóng liệt kê các nhóm cần lưu ý gồm người mắc bệnh da liễu mạn tính như vảy nến, lupus ban đỏ hệ thống, người cao tuổi và người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch.

Theo ThS.BS Đinh Đức Thiện, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, được Báo Sức khỏe và Đời sống dẫn lại, nhiễm trùng còn có thể làm bệnh nền nặng thêm. Cúm là một ví dụ: ở người khỏe mạnh bệnh thường nhẹ, nhưng ở người có bệnh nền có thể dẫn đến viêm phổi hoặc suy hô hấp. Vaccine giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh và hạn chế diễn biến nặng, song không phòng được mọi loại nhiễm trùng và không thay thế thuốc điều trị bệnh mạn tính.

Zona: vì sao được nhắc nhiều?

Zona do virus thủy đậu tái hoạt động gây ra. Sau khi khỏi thủy đậu, virus nằm ẩn trong hạch thần kinh và có thể thức dậy khi miễn dịch suy yếu vì tuổi tác, bệnh lý hoặc thuốc ức chế miễn dịch (VnExpress, 21/10/2026).

BSCKII Phương Quỳnh Hoa, Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết có buổi sáng bệnh viện gặp 3 đến 4 ca zona. Bệnh thường gặp ở người trên 50 tuổi; những ca trẻ tuổi thường có bệnh làm suy giảm miễn dịch như vảy nến hoặc lupus ban đỏ. Theo số liệu bài báo trích dẫn, số người mắc zona trên thế giới tăng 19%, từ 73 triệu năm 1990 lên hơn 86 triệu năm 2021. Điều bác sĩ lo nhất là đau sau zona: có người điều trị nhiều năm mà cơn đau vẫn không giảm (Dân trí, 20/10/2026).

Vì vậy, người trên 50 tuổi, người từng bị thủy đậu và người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch thường được bác sĩ tư vấn về tiêm phòng zona. Người đã từng bị zona vẫn có thể tái phát và cũng có thể được tư vấn tiêm, thường là sau khi tình trạng đã ổn định.

Cúm mùa và phế cầu

Ngoài zona, người cao tuổi và người có bệnh nền cần chú ý đến cúm mùa và bệnh do phế cầu. Cúm mùa thường được khuyến cáo tiêm nhắc lại hằng năm. Phế cầu có thể gây viêm phổi, nhiễm khuẩn huyết, viêm màng não, nên được cân nhắc ở người nguy cơ cao; loại vaccine và số liều cần theo khuyến cáo hiện hành.

Trước khi tiêm, anh chị nên chuẩn bị gì?

Không có một lịch tiêm chung cho mọi người bệnh mạn tính. Việc chọn vaccine dựa trên tuổi, bệnh nền, tiền sử tiêm chủng và nguy cơ của từng người. Anh chị nên cho bác sĩ biết các vaccine đã tiêm và lần tiêm gần nhất, bệnh đang mắc và thuốc đang dùng. Với người sắp bắt đầu dùng thuốc ức chế miễn dịch, bác sĩ nên đánh giá và tư vấn tiêm chủng từ trước khi dùng thuốc.

Phần lớn người bệnh mạn tính đang ổn định vẫn có thể tiêm, và việc đang dùng thuốc không tự động là lý do để không tiêm. Tuy nhiên, khi bệnh đang vào đợt cấp, hoặc anh chị đang bị bệnh cấp tính mức vừa đến nặng, bác sĩ có thể cho hoãn tiêm. Với người suy giảm miễn dịch, vaccine sống giảm độc lực có thể phải tránh, còn vaccine bất hoạt có thể được cân nhắc; quyết định này thuộc về bác sĩ.

Sau khi tiêm cần theo dõi gì?

Đau tại chỗ tiêm, mệt hoặc sốt nhẹ trong thời gian ngắn là những phản ứng có thể gặp. Nếu xuất hiện khó thở, sưng môi hoặc lưỡi, choáng hay dấu hiệu dị ứng nặng, anh chị cần đến cơ sở cấp cứu ngay.

Những hiểu lầm thường gặp

Nhiều người nghĩ đã có bệnh mạn tính là không được tiêm, hoặc ngược lại, tiêm rồi thì không bao giờ mắc nữa. Cả hai đều chưa đúng. Một số người tự chọn vaccine theo tên bệnh hoặc theo lời mách, hay tự ngừng thuốc điều trị để tiêm, và đây là việc anh chị không nên làm. Tiêm phòng chỉ là một phần của dự phòng, đi cùng việc kiểm soát bệnh nền, dùng thuốc đúng chỉ định và hỏi ý kiến bác sĩ đang theo dõi mình.

Nguồn: Báo Sài Gòn Giải Phóng (20/10/2026); Báo Sức khỏe và Đời sống (22/10/2026); Báo Dân trí (20/10/2026); Báo VnExpress (21/10/2026).