Vảy nến: Vì sao không nên tin mũi tiêm chữa nhanh và cách theo dõi đúng
Một mũi tiêm, da thuyên giảm rất nhanh, nhiều người tưởng mình đã khỏi. Nhưng ít lâu sau, bệnh bùng phát dữ dội hơn trước, lan gần khắp cơ thể. Đây là diễn biến mà các bác sĩ Bệnh viện Da liễu Trung ương mô tả trong những ngày gần đây, ngay trước Ngày Vảy nến Thế giới 29/10. Bài viết dưới đây giúp anh chị hiểu vì sao vảy nến không thể làm sạch nhanh bằng mũi tiêm không có chỉ định, và nên theo dõi bệnh thế nào cho đúng.
Vảy nến là bệnh gì?
Vảy nến là bệnh viêm mạn tính của da và không lây. Theo PGS.TS Lê Hữu Doanh, Giám đốc Bệnh viện Da liễu Trung ương, bệnh ảnh hưởng khoảng 2 đến 3% dân số thế giới, tức hơn 125 triệu người, và có thể liên quan đến khớp, tim mạch, chuyển hóa, tâm lý, giấc ngủ lẫn công việc (Báo Sức khỏe và Đời sống, 25/10/2026). Bệnh hiện chưa chữa khỏi hoàn toàn, nhưng có thể kiểm soát ổn định nếu điều trị đúng và tuân thủ lâu dài. Năm 2025, bệnh viện tiếp nhận hơn 10.000 lượt khám vảy nến (VnExpress, 19/10/2026).
Chuyện gì xảy ra khi tiêm thuốc không có chỉ định?
TS.BS Quách Thị Hà Giang, Trưởng khoa Bệnh da tự miễn và vảy nến, kể về một người đàn ông ở Hà Nội bỏ tái khám định kỳ, rồi được tiêm ở một cơ sở bên ngoài. Da thuyên giảm rất nhanh lúc đầu, nhưng sau đó bệnh tái phát dữ dội, lan gần toàn thân. Xét nghiệm cho thấy ông bị suy tuyến thượng thận do thuốc. Theo bác sĩ, nhiều khả năng ông đã được tiêm corticoid toàn thân, loại không được chỉ định cho vảy nến thể mảng; bài báo ghi đây là nghi ngờ qua khai thác bệnh sử, chưa phải kết luận được xác nhận (VnExpress, 19/10/2026; Báo Sức khỏe và Đời sống, 17/10/2026).
Suy tuyến thượng thận có thể dẫn đến cơn suy thượng thận cấp, với nguy cơ tụt huyết áp, rối loạn điện giải, hạ đường huyết, thậm chí sốc (VnExpress, 19/10/2026).
Dấu hiệu cảnh báo bệnh đang nặng lên
Anh chị cần đi khám sớm khi mảng đỏ, dày, bong vảy lan rộng kèm ngứa hoặc đau rát; khi da đỏ toàn thân và bong vảy gần khắp cơ thể; hoặc khi xuất hiện mụn mủ trên nền da tổn thương kèm sốt và mệt mỏi, dấu hiệu của vảy nến thể mủ, dạng nặng hơn. Điều quan trọng cần nhớ là tổn thương biến mất nhanh không có nghĩa bệnh đã được kiểm soát an toàn và lâu dài (Báo Sức khỏe và Đời sống, 17/10/2026).
Vì sao nhiều người dễ tin cách làm sạch nhanh?
Vảy nến kéo dài, dễ tái phát và làm nhiều người mặc cảm. PGS.TS Lê Hữu Doanh cho biết có người bỏ điều trị hoặc dùng phương pháp truyền miệng thiếu căn cứ. Chi phí của thuốc sinh học cao cũng là rào cản: theo BS.CKII Hoàng Thị Phượng, bệnh viện đang quản lý khoảng 6.700 hồ sơ người bệnh vảy nến, trong đó 560 người dùng thuốc sinh học, và bệnh viện đã đề xuất tăng mức chi trả bảo hiểm y tế cho nhóm thuốc này từ 50% lên 70% (Báo Sức khỏe và Đời sống, 25/10/2026). Vì vậy các bác sĩ khuyên người bệnh thận trọng với phương pháp quảng cáo làm sạch tổn thương nhanh (Báo Sức khỏe và Đời sống, 17/10/2026).
Điều trị và theo dõi đúng hướng
Hiện có thuốc bôi, quang trị liệu, thuốc toàn thân và thuốc sinh học. Mục tiêu ngày nay là kiểm soát bệnh lâu dài, đưa tổn thương về sạch hoặc gần sạch và cải thiện chất lượng sống. Khi bệnh ổn định, bác sĩ có thể điều chỉnh phác đồ; anh chị không nên tự giảm liều, đổi thuốc hay ngừng điều trị chỉ vì da đã sạch, vì tổn thương có thể tái xuất hiện (BS.CKII Hoàng Thị Phượng, Báo Sức khỏe và Đời sống, 25/10/2026). Hãy tái khám đúng hẹn để bác sĩ đánh giá đáp ứng và các bệnh đi kèm. Người bệnh dùng thuốc ức chế miễn dịch cũng nên hỏi bác sĩ về tiêm phòng phù hợp.
Những sai lầm thường gặp
Sai lầm thường gặp là tự tiêm hoặc dùng corticoid toàn thân, tin các bài thuốc dân gian hoặc thuốc không rõ thành phần, có khi chứa corticoid mà không có chỉ định hay giám sát. Hậu quả có thể gồm dị ứng thuốc, tổn thương gan, thận, rối loạn nước và điện giải; bệnh còn có thể tiến triển thành đỏ da toàn thân hoặc vảy nến thể mủ (VnExpress, 19/10/2026; Báo Sức khỏe và Đời sống, 17/10/2026). Việc bỏ tái khám và tự ngừng thuốc khi da đã sạch cũng nằm trong nhóm sai lầm này.
Nhìn xa hơn làn da của người bệnh
Chủ đề Ngày Vảy nến Thế giới 2026 là "Hãy nhìn xa hơn làn da của tôi", hướng đến người trẻ mắc vảy nến và viêm khớp vảy nến, những người dễ bị cô lập và hiểu lầm. Nhân dịp này, Bệnh viện Da liễu Trung ương tổ chức tuần lễ khám và tư vấn miễn phí cho người bệnh vảy nến từ 26 đến hết 30/10/2026 tại Khoa Điều trị nội trú ban ngày (Báo Sức khỏe và Đời sống, 17/10 và 25/10/2026).
Nguồn: VnExpress (19/10/2026); Báo Sức khỏe và Đời sống (17/10/2026); Báo Sức khỏe và Đời sống (25/10/2026).
