Quầng thâm mắt: Không chỉ vì thức khuya, và cách chăm sóc vùng da quanh mắt
Ngủ đủ giấc rồi mà soi gương vẫn thấy hai bầu mắt thâm? Nhiều anh chị nghĩ quầng thâm là "dấu vết của thức khuya" và cố ngủ bù, nhưng thực tế vùng da này thâm vì nhiều lý do khác nhau, và mỗi lý do cần cách chăm sóc riêng. Bài viết này giúp anh chị đoán được mình thuộc nhóm nào.
Thâm quầng có tới nhiều "kiểu", không chỉ một
Da quanh mắt rất mỏng, nên bất cứ thay đổi nhỏ nào bên dưới cũng lộ ra ngoài. Theo DermNet, quầng thâm có thể do sắc tố sạm ở vùng da này, do mất mỡ và hình thành rãnh lệ làm bóng đổ trông như thâm, do da mỏng để lộ mạch máu và cơ bên dưới, hoặc do phù nhẹ quanh mắt (Wu và Oakley, 2015). Nhiều người có cùng lúc hai ba kiểu. Vì vậy cùng gọi là "thâm mắt" nhưng hai người có thể cần hai cách xử lý khác nhau.
Một mẹo nhỏ để tự phân biệt: nhìn gương ở nơi sáng, thử ngửa mặt nhẹ hoặc kéo da nhẹ ra. Nếu vệt thâm gần như biến mất thì nhiều khả năng là bóng đổ của rãnh dưới mắt, còn nếu màu vẫn còn nguyên thì thiên về sắc tố hoặc mạch máu thấp thoáng qua da mỏng.
Còn chuyện thức khuya thì sao?
Thiếu ngủ không phải là thủ phạm hoàn toàn vô tội. Cleveland Clinic cho biết thiếu ngủ có thể làm da nhợt đi và khiến quầng thâm lộ rõ hơn, nhưng cũng nhấn mạnh quầng thâm còn do di truyền, tuổi tác, dị ứng, nắng và thói quen dụi mắt (Cleveland Clinic, 2022). Nói cách khác, thức khuya làm quầng thâm dễ thấy hơn chứ chưa chắc là nguyên nhân gốc. Điều này giải thích vì sao có người ngủ rất đủ vẫn thâm, còn gia đình có nhiều người cùng thâm mắt thì thường liên quan đến yếu tố di truyền.
Dị ứng, dụi mắt và vòng luẩn quẩn
Mắt ngứa, cay do dị ứng khiến ta dụi liên tục. Dụi nhiều làm vùng da mỏng này giãn mạch và sạm dần, càng thâm lại càng muốn dụi. Với những ai hay ngứa mắt, hắt hơi vào mùa thay đổi thời tiết hoặc có làn da dễ kích ứng, hiểu thêm về da nhạy cảm dễ kích ứng sẽ giúp anh chị chăm sóc đúng hơn, và nên trao đổi với bác sĩ về cách kiểm soát dị ứng thay vì chỉ lo che vệt thâm.
Những việc có thể làm tại nhà
Trước hết là những việc đơn giản nhưng thật sự hữu ích: ngủ đủ khoảng 7 giờ mỗi đêm, kê gối cao hơn một chút để bớt phù quanh mắt, và chườm lạnh nhẹ vùng mắt vài phút khi mắt sưng. Anh chị cũng nên hạn chế dụi mắt và bỏ thuốc lá nếu đang hút.
Nắng cũng làm sạm vùng da quanh mắt, nên khi ra ngoài hãy đeo kính râm và thoa kem chống nắng đúng cách, kể cả vùng gần mí mắt nếu sản phẩm phù hợp với mắt. Nếu anh chị nhận thấy vùng thâm là một phần của tình trạng da sạm màu chung trên mặt, việc che chắn nắng đều đặn lại càng quan trọng.
Về các sản phẩm thoa quanh mắt, DermNet lưu ý nhiều phương thuốc không kê đơn hiện chưa có đủ bằng chứng (Wu và Oakley, 2015). Vì vậy anh chị không nên kỳ vọng quá nhiều vào các loại "đắp mắt" hay thoa tự chế, và nên hỏi bác sĩ trước khi dùng bất cứ thứ gì có thể gây kích ứng vùng da mỏng này.
Khi nào cần để bác sĩ xem?
Quầng thâm thường lành tính, nhưng anh chị nên đi khám nếu chỉ thâm hoặc sưng ở một bên mắt, vùng thâm kéo dài lâu không cải thiện, hoặc kèm sưng nhiều quanh mắt (Cleveland Clinic, 2022). Bác sĩ sẽ xác định thâm do nguyên nhân nào và tư vấn hướng chăm sóc phù hợp với từng người.
