Vết đen ở lòng bàn chân: Vì sao không đau, không ngứa vẫn không nên chủ quan?
Lòng bàn chân là nơi ít ai nhìn kỹ, và một vệt đen ở đó, nếu không đau, không ngứa, rất dễ bị coi là vết bẩn, vết chai hay vết thâm cũ. Nhưng theo bài đăng trên báo Sức khỏe & Đời sống ngày 6/11/2026, chính những mảng đen âm thầm ấy có thể là dấu hiệu của ung thư tế bào hắc tố, một loại ung thư da có khả năng tiến triển và di căn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Bài báo dẫn lời các chuyên gia của Bệnh viện Da liễu Trung ương và Hội Da liễu Việt Nam cùng ba trường hợp người bệnh đến muộn.
Vì sao mảng đen ở lòng bàn chân dễ bị bỏ qua?
Lý do đầu tiên là tổn thương thường không đau, không ngứa. Thứ hai là vị trí: lòng bàn chân, gót chân hay vùng dưới móng đều khó tự quan sát, nên người bệnh dễ chủ quan. Theo các chuyên gia trong bài, ở người châu Á, ung thư tế bào hắc tố hay xuất hiện đúng ở những chỗ kín đáo này. Tổn thương là các dát hoặc mảng sẫm màu, ranh giới không rõ với da lành; khi tiến triển, bề mặt có thể loét, chảy dịch hoặc chảy máu. Tế bào ung thư phát triển nhanh, ăn sâu và có thể di căn đến hạch bạch huyết, não, phổi, gan trong thời gian ngắn.
Ba ca bệnh, một điểm chung: đến khi đau mới đi khám
Ca thứ nhất là một người đàn ông gần 60 tuổi có dát đen ở lòng bàn chân trái suốt hai năm. Vì không đau, không ngứa nên ông không đi khám; khi khám, tổn thương đã rộng 4,1 x 3,5 cm và loét ở giữa.
Ca thứ hai là một cụ bà trên 80 tuổi, xuất hiện dát tăng sắc tố ở gót chân trái từ năm tháng trước khi nhập viện. Khi vết thương loét, bà tự ngâm thuốc lá ở nhà khiến tổn thương nặng thêm; tổn thương lúc này rộng 3,2 x 2,5 cm. Sau phẫu thuật cắt bỏ, giải phẫu bệnh xác định đó là ung thư tế bào hắc tố.
Ca thứ ba là một phụ nữ trên 70 tuổi có tổn thương sắc tố ở gót chân phải hai năm. Tổn thương từng được cắt bỏ ở tuyến huyện với chẩn đoán chai chân, nhưng ba tháng sau tái phát, loét và chảy dịch. Bà được điều trị như nhiễm trùng da ở nhiều nơi mà không đỡ. Chỉ khi đến Bệnh viện Da liễu Trung ương, tổn thương rộng 4 x 3,6 cm mới được xác định là ung thư tế bào hắc tố. Điểm chung của cả ba trường hợp là bệnh bị nhầm hoặc bị bỏ qua quá lâu. Cả ba đều được phẫu thuật cắt bỏ tổn thương, ghép da che phủ vùng khuyết và sinh thiết hạch gác để quyết định hướng điều trị tiếp theo.
Phát hiện sớm khác phát hiện muộn như thế nào?
Theo bài báo, ở giai đoạn sớm, khi tế bào ung thư mới ở lớp thượng bì, phẫu thuật cắt rộng tổn thương cho tỷ lệ sống trên 5 năm đạt trên 90% và giữ được chi. Ngược lại, khi khối u đã loét, chảy máu hoặc di căn, việc điều trị trở nên nặng nề: người bệnh có thể phải tháo khớp hoặc cắt đoạn chi, kết hợp hóa trị, xạ trị hay liệu pháp miễn dịch, chi phí cao và tiên lượng dè dặt.
ThS.BSNT Trương Quốc Sơn (Bệnh viện Da liễu Trung ương) cho biết thực tế lâm sàng đã gặp nhiều trường hợp đáng tiếc do khám muộn hoặc tự điều trị sai cách. TS.BS Nguyễn Hồng Sơn, Trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và Phục hồi chức năng của bệnh viện, nhấn mạnh bệnh có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm. GS.TS Nguyễn Hữu Sáu, Chủ tịch Hội Da liễu Việt Nam, nhắn gửi: đừng chờ đến khi tổn thương đau đớn mới đi khám, vì chủ động khám sớm là cách bảo vệ sức khỏe hiệu quả.
Những việc nhỏ trong tầm tay mỗi người
Bài báo khuyên anh chị thường xuyên nhìn lòng bàn chân, gót chân, kẽ ngón và vùng dưới móng. Nếu thấy tổn thương sắc tố mới, tổn thương to dần, loét, chảy máu hoặc tái phát sau phẫu thuật, hãy đến cơ sở chuyên khoa để làm giải phẫu bệnh và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. Điều bài báo nhấn mạnh là không tự đắp thuốc, không ngâm thuốc lá và không bôi thuốc không rõ nguồn gốc lên vết thương, như ca bệnh thứ hai đã cho thấy. Những vết thương lâu lành trên da cũng không nên tự điều trị bằng sản phẩm không rõ thành phần; anh chị có thể đọc thêm bài đắp lá lên vết thương, vì sao chân thâm đen phải cấp cứu và cách xử trí đúng.
Cũng trong bài, Hội nghị Da liễu khu vực châu Á - châu Úc lần thứ 27 (RCD 2026) sẽ diễn ra tại Hà Nội từ 11 đến 14/11/2026, do Bệnh viện Da liễu Trung ương và Hội Da liễu Việt Nam tổ chức, với ung thư da và ung thư tế bào hắc tố là chủ đề trọng tâm. Hội nghị có hơn 2.000 đại biểu, 44 phiên khoa học chuyên đề và 2 phiên toàn thể.
Nguồn: Báo Sức khỏe & Đời sống, "Vết đen ở lòng bàn chân cảnh báo bệnh ung thư có thể di căn nguy hiểm" (Phú Thanh, 6/11/2026), https://suckhoedoisong.vn/vet-den-o-long-ban-chan-canh-bao-benh-ung-thu-co-the-di-can-nguy-hiem-169261105162145401.htm.
