Da dầu: Nhận biết và cách chăm sóc cho da bóng nhờn
Chỉ sau vài giờ rửa mặt, trán, mũi và hai má đã bóng nhờn trở lại, lớp trang điểm trôi đi hoặc vón cục. Nhiều anh chị gọi đó là da dầu và thường thử đủ cách để "giảm dầu", nhưng không phải cách nào cũng đúng. Bài viết tổng hợp thông tin từ các nguồn chuyên khoa để anh chị nhận biết da dầu và chăm sóc từng bước cho hợp lý.
Da dầu là gì và có sao không?
Theo DermNet (Oakley và cộng sự, 2014), da dầu là tình trạng da quá nhờn do các tuyến bã nhờn hoạt động mạnh, gặp ở cả nam và nữ, thường ở mặt và đôi khi ở ngực hoặc các nếp gấp da. Da có cảm giác khó chịu và nhanh bẩn, mặt trông bóng, lớp trang điểm có thể trôi, vón cục hoặc khó thoa (Oakley và cộng sự, 2014). Dầu thừa có thể làm bít lỗ chân lông và dẫn đến mụn trứng cá, nhưng cũng giúp bảo vệ da, và người da dầu thường có da dày hơn, ít nếp nhăn hơn (Học viện Da liễu Hoa Kỳ [American Academy of Dermatology Association, AADA], 2024). Tăng tiết bã nhờn cũng là một yếu tố làm lỗ chân lông trông to (Chan, 2017). Có khi vùng da dầu còn đỏ, có mảng vảy nhờn, đó là dấu hiệu của viêm da tiết bã (Oakley và cộng sự, 2014).
Chăm sóc da dầu từng bước
AADA (2024) khuyên rửa mặt tối đa hai lần mỗi ngày và sau khi ra mồ hôi, bằng sữa rửa mặt tạo bọt dịu nhẹ, tránh loại có dầu hoặc cồn, và không chà xát, kể cả khi tẩy trang vì chà xát làm da kích ứng. Anh chị nên chọn sữa rửa mặt, kem dưỡng ẩm và mỹ phẩm có ghi "không chứa dầu" và "không gây bít lỗ chân lông" (AADA, 2024). Sau khi rửa mặt, hãy dưỡng ẩm vì da dầu vẫn cần được cấp nước (AADA, 2024), và chọn loại có thêm chống nắng phổ rộng, chỉ số SPF từ 30 trở lên khi ra ngoài (AADA, 2024).
Khi trang điểm, anh chị nên chọn sản phẩm gốc nước, không chứa dầu; loại ghi "lì" giúp giảm bóng, và luôn tẩy trang trước khi ngủ (AADA, 2024). Ban ngày có thể dùng giấy thấm dầu, chỉ áp nhẹ vài giây chứ không chà vì sẽ làm dầu lan ra, và hạn chế sờ tay lên mặt (AADA, 2024).
Những sai lầm thường gặp
Sai lầm hay gặp nhất là rửa mặt thật nhiều lần hoặc dùng sữa rửa mặt quá mạnh để "hết dầu". AADA (2024) cho biết sữa rửa mặt gắt có thể làm da kích ứng và có thể làm tăng tiết dầu. Sai lầm thứ hai là bỏ dưỡng ẩm: da khô có thể kích thích cơ thể tiết nhiều dầu hơn, làm bít lỗ chân lông và dễ nổi mụn (AADA, n.d.). Một số sản phẩm giúp giảm bóng dầu có thể quá mạnh với da, nên anh chị cần ngưng hoặc giảm dùng khi thấy da kích ứng (AADA, 2024).
Da dầu kèm mụn và các lưu ý thêm
Khi da dầu kèm mụn, các phương pháp điều trị mụn thường làm da khô và kích ứng, nên dưỡng ẩm mỗi ngày giúp da chịu được điều trị tốt hơn (AADA, n.d.). Nên thoa kem dưỡng ngay sau khi rửa mặt, khi da còn hơi ẩm để giữ nước (AADA, n.d.). Hiếm hơn, da quá dầu liên quan đến thừa hormone nam ở phụ nữ, có thể gặp trong hội chứng buồng trứng đa nang, nhưng phần lớn người da dầu không có bệnh nền nào khác (Oakley và cộng sự, 2014).
Khi nào nên đi khám?
Anh chị nên gặp bác sĩ da liễu khi lo lắng về lượng dầu trên da, khi có mụn đầu đen hoặc mụn (AADA, 2024), vì không có một cách chăm sóc da nào phù hợp cho mọi người (AADA, 2024). Cũng nên đi khám khi tự chăm sóc không cải thiện, khi có nhiều nốt hoặc nốt sâu, đau, để lại sẹo, hoặc khi da vùng mụn nóng, sưng, đỏ (Cơ quan Y tế Quốc gia Anh [National Health Service, NHS], 2026). Anh chị đừng tự mua thuốc để dùng khi chưa hỏi bác sĩ.
