Nhiễm nấm da sau khi tự bôi thuốc chứa corticoid: Vì sao ban đỏ tái phát và lan rộng?
Bôi thuốc thấy ban đỏ dịu đi nhanh chóng thường khiến người bệnh yên tâm rằng mình đã chọn đúng thuốc. Nhưng câu chuyện được báo VnExpress đăng ngày 4/11/2026 cho thấy cảm giác "đỡ" ấy đôi khi chỉ là vẻ bề ngoài. Qua lời kể của ThS.BS Doãn Minh Thành, chuyên khoa Da liễu, một phụ nữ 57 tuổi ở TP HCM tự mua thuốc bôi không rõ thành phần trên mạng để trị ban đỏ và cuối cùng được xác định bị nhiễm nấm da.
Từ vết ban đỏ đến nấm lan rộng: diễn biến của một người bệnh
Theo bài báo, lúc đầu tổn thương trên da người bệnh giảm đi sau khi bôi thuốc. Khoảng hai tháng sau, ban đỏ tái phát. Thay vì đi khám, chị tăng liều thuốc đang dùng. Kết quả là ban đỏ lan rộng hơn và nổi thêm các sẩn đỏ quanh nang lông.
Khi đến phòng khám, bác sĩ lấy mẫu bệnh phẩm soi tươi dưới kính hiển vi và thấy vi nấm dạng sợi. Chẩn đoán cuối cùng là viêm da do corticoid kèm nhiễm nấm da. Anh chị có thể đọc thêm câu chuyện tương tự ở bài da đỏ rát sau khi thoa kem dưỡng ẩm mua mạng, nơi bác sĩ cũng nghi ngờ da bị tổn thương liên quan corticoid.
Vì sao thuốc chống viêm có thể khiến nấm khó nhận ra?
Bác sĩ giải thích corticoid có tác dụng chống viêm nên làm dịu phản ứng viêm, khiến da có vẻ đỡ trong thời gian đầu, nhưng thuốc không tiêu diệt được vi nấm. Khi dùng thuốc mạnh và kéo dài, miễn dịch tại chỗ của da bị thay đổi, tổn thương trở nên khó nhận biết, hình dạng không còn điển hình và nấm dễ lan rộng. Tình trạng này được gọi là nấm ẩn danh. Nói cách khác, vết ban nhìn có vẻ nhẹ đi nhưng nấm vẫn âm thầm phát triển bên dưới.
Việc dùng nhầm thuốc bôi chống viêm cho vùng da thực ra bị nấm, khiến tổn thương kéo dài và khó kiểm soát hơn, cũng từng được nhắc trong bài chàm và nấm chân.
Nấm ẩn danh được điều trị ra sao?
Theo bài báo, người bệnh được điều trị bằng các nhóm thuốc theo chỉ định của bác sĩ, gồm thuốc kháng nấm, thuốc chống viêm và thuốc giảm ngứa, kết hợp sản phẩm chăm sóc giúp phục hồi da. Sau một tháng, các triệu chứng của chị giảm đi. Việc xác định đúng tác nhân bằng xét nghiệm là bước quan trọng để chọn đúng hướng điều trị, điều mà bài về nấm da kháng thuốc cũng nhấn mạnh.
Lời nhắn sau ca bệnh: đừng tự điều trị bằng thuốc không rõ thành phần
Bác sĩ khuyên không tự điều trị ban đỏ bằng thuốc không rõ thành phần, nhất là các sản phẩm chứa corticoid mạnh. Nếu tổn thương tái phát, lan rộng, thay đổi hình dạng hoặc nặng hơn sau khi dùng thuốc, người bệnh nên đến chuyên khoa Da liễu để tìm đúng nguyên nhân. Bác sĩ cũng lưu ý không phải mọi trường hợp ban đỏ sau khi bôi corticoid đều là nhiễm nấm, và không thể kết luận corticoid trực tiếp gây ra nấm da; điều quan trọng là thuốc có thể làm che lấp bệnh, khiến việc chẩn đoán khó hơn.
Nguồn: VnExpress, "Nhiễm nấm da sau dùng thuốc chứa corticoid" (Thanh Ba, 4/11/2026), https://vnexpress.net/nhiem-nam-da-sau-dung-thuoc-chua-corticoid-5140523.html.
Ảnh mảng đỏ hình tròn ở cẳng chân: Asurnipal, Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 4.0 (đã cắt khung). Ảnh mảng tròn ở đùi: Gzzz, Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 4.0 (đã cắt khung).
