Viêm nang lông: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách chăm sóc

Sau khi cạo lông, hoặc sau một ngày mặc đồ bó trong thời tiết nóng ẩm, nhiều anh chị thấy da ở đùi, chân hay mông nổi những nốt đỏ nhỏ quanh chân lông, hơi ngứa hoặc đau. Đó có thể là viêm nang lông, một tình trạng rất thường gặp. Bài viết tổng hợp thông tin từ các nguồn chuyên khoa để anh chị hiểu vì sao có, cách chăm sóc và khi nào cần đi khám.

Viêm nang lông là gì và trông như thế nào?

DermNet (Oakley và Morrison, 2014) mô tả viêm nang lông là tình trạng nang lông bị viêm do bất kỳ nguyên nhân nào, thường thành một nốt đỏ, đau, hay có mủ ở bề mặt, và có thể gặp ở bất cứ vùng da nào có lông. Theo Học viện Da liễu Hoa Kỳ (American Academy of Dermatology Association [AADA], n.d.), bệnh thường trông như một đợt nổi nốt giống mụn đột ngột, mỗi nốt có thể có quầng đỏ; có người không thấy gì, người khác thấy ngứa hoặc đau. Các nốt có thể có mủ vàng đỏ hoặc đóng vảy vàng, kèm nóng, đau, ngứa, và hay gặp ở mông, chân, lưng, ngực và mặt (Vincent, 2024). Vì trông giống mụn nên viêm nang lông dễ bị nhầm với mụn trứng cá, và bác sĩ da liễu có thể giúp xác định đúng (AADA, n.d.).

Vì sao bị viêm nang lông?

AADA (n.d.) cho biết vi khuẩn xâm nhập vào nang lông đã bị tổn thương, và tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus), vốn sống trên da bình thường, là thủ phạm thường gặp. Nang lông có thể bị tổn thương do chạm hay cọ xát thường xuyên, quần áo chật, da cọ vào da, và do cạo, nhổ hoặc tẩy lông bằng sáp; da nóng và ẩm càng dễ bị hơn (AADA, n.d.). Bể sục hay bồn nước nóng không được bảo trì tốt cũng là nguồn quen thuộc, các nốt thường nổi dưới đồ bơi sau khoảng 12 đến 48 giờ (AADA, n.d.). Ngoài ra, nang lông có thể bị bít do tế bào da chết hoặc kem đặc, do ra nhiều mồ hôi, do hóa chất kích ứng hoặc do một số thuốc bôi da (Vincent, 2024). Ở phụ nữ cạo lông chân, viêm nang lông do kích ứng khá thường gặp; ngoài vi khuẩn, nấm men Malassezia, loại nấm men cũng liên quan đến lang ben, đôi khi cũng gây bệnh (Oakley và Morrison, 2014).

Viêm nang lông có lây không và có nguy hiểm không?

Phần lớn trường hợp nhẹ tự khỏi trong khoảng 7 đến 10 ngày, còn viêm nang lông do bồn nước nóng thường lành sau khoảng 2 tuần (Vincent, 2024). Bệnh không lây từ người sang người, nhưng nếu do nhiễm trùng, các nốt có thể lan sang những nang lông khác trên cùng một người, nhất là khi gãi hoặc ra nhiều mồ hôi; với bể sục, những người cùng dùng có thể bị chung (Vincent, 2024). Biến chứng có thể gặp gồm sẹo, sạm da kiểu vết thâm, nhọt khi viêm sâu, và viêm mô tế bào khi nhiễm trùng lan ra vùng da xung quanh (Vincent, 2024).

Chăm sóc tại nhà và cách phòng ngừa

Trước hết, anh chị nên ngừng hoạt động gây ra tình trạng này, và chườm ấm vùng da bị viêm 3 đến 4 lần mỗi ngày, mỗi lần 15 đến 20 phút (AADA, n.d.). Nếu nguyên nhân là cạo, nhổ hoặc tẩy lông bằng sáp, AADA (n.d.) khuyên ngưng 30 ngày, còn DermNet (Oakley và Morrison, 2014) khuyên chờ lâu hơn, khoảng 3 tháng sau khi các nốt lành, nên anh chị hãy hỏi bác sĩ nếu chưa chắc. Khi cạo lại, hãy dùng dao cạo sạch và sắc, cạo theo chiều mọc lông, hoặc dùng dao cạo điện, kèm gel hoặc bọt cạo, và không dùng chung khăn hay dao cạo (Vincent, 2024).

Trong thời tiết nóng ẩm, anh chị nên mặc đồ rộng, thay đồ bó sau khi tập và tắm sớm, giặt rồi làm khô hoàn toàn đồ bơi sau mỗi lần dùng, và tránh bể sục khi không chắc về mức hóa chất trong nước (AADA, n.d.). Anh chị cũng đừng cố nặn các nốt tại nhà.

Khi nào nên đi khám?

Anh chị nên gặp bác sĩ da liễu khi cần xác định đúng bệnh vì viêm nang lông có thể giống mụn, khi cần dùng thuốc, hoặc khi nổi nốt do cạo mà không thể ngưng cạo (AADA, n.d.). Cũng nên đi khám khi các biện pháp đơn giản không cải thiện sau vài ngày, khi nhiễm trùng lan sâu hơn hoặc ra vùng da xung quanh, hoặc khi bệnh cứ tái đi tái lại hay kéo dài (Vincent, 2024). Khi đó bác sĩ có thể lấy mẫu từ nốt để tìm tác nhân gây bệnh (Vincent, 2024), và anh chị đừng tự mua thuốc bôi hay thuốc uống để dùng.